درمان خانگی زگیل تناسلی و تبخال، چه چیزی شواهد دارد و چه چیزی نه

لابد شما هم خوانده اید که یک حبه سیر یا پنبه سرکه ای را روی ضایعه می گذارند تا بیفتد، آن هم با خطر سوختگی پوست. این نسخه ها جست و جوی درمان خانگی زگیل تناسلی را پر کرده اند، اما کمتر کسی می پرسد پشت کدامشان شاهدی هست. روش خانگی اثبات شده ای برای پاک کردن ویروس HPV یا HSV از بدن در دست نیست و حتی درمان های پزشکی هم زگیل را برمی دارند، نه خود ویروس را. [1]

از تشخیص شروع می کنیم، چون زگیل و تبخال دو بیماری جدا هستند. بعد مراقبت تسکینی، دارو، مواد سنتی و مکمل ها را روی طیف شواهد می نشانیم و آخر به اقدام های پرخطر و نشانه های نیاز به معاینه می رسیم.

چرا پیش از هر روش خانگی باید بدانید ضایعه زگیل است یا تبخال

زگیل تناسلی معمولاً از برخی انواع ویروس HPV می آید و تبخال تناسلی از ویروس هرپس سیمپلکس (HSV). زگیل بیشتر برجستگی کوچک است و تبخال تاول و زخم دردناک. مراقبت تسکینی تبخال را آرام می کند و زگیل را برنمی دارد. ظاهر هم برای تشخیص کافی نیست.

هر مراقبت خانگی فقط وقتی معنا دارد که بدانید با کدام ویروس سروکار دارید.

به گفته CDC بعضی ضایعه ها فقط شبیه زگیل اند و بیماری دیگری هستند که به درمان زگیل جواب نمی دهند. پس برای اولین بار، اول معاینه و بعد مراقبت. [1]

سه دسته روش خانگی، از مراقبت تسکینی تا مواد سنتی و گیاهی

مراقبت تسکینی یعنی شست و شوی ملایم، کمپرس سرد و لباس گشاد. خطرشان کم است و فقط علائم را راحت می کند.

داروی خانگی با نسخه داروی موضعی است که پزشک تجویز می کند و بیمار در خانه به کار می برد. تنها دسته ای است که هدفش برداشتن خود ضایعه است و پشتوانه بالینی دارد، با احتمال عارضه پوستی.

خانگی بودن یک روش درباره شواهد و خطر آن چیزی نمی گوید.

مواد سنتی و گیاهی مثل سیر، سرکه سیب و نوره پشتوانه ضعیفی دارند و چون بعضی اسیدی یا سوزاننده اند، احتمال سوختگی پوست با آن ها جدی تر است.

مقایسه روش های خانگی زگیل تناسلی و تبخال در یک جدول

مراقبت های تسکینی تبخال تناسلی که منابع معتبر پشتیبانی می کنند

NHS توصیه می کند ناحیه با آب ساده یا آب نمک تمیز بماند تا تاول ها عفونت نکنند. برای درد هم کیسه یخ را در پارچه تمیز می پیچند و هیچ وقت مستقیم روی زخم نمی گذارند. وازلین یا کرم بی حس کننده ای مثل لیدوکائین ۵ درصد هم درد هنگام ادرار را کمتر می کند. [2]

برای درد، کیسه یخ را در پارچه تمیز می پیچند و مستقیم روی زخم نمی گذارند. این روش درد را کم می کند.

ریختن آب روی ناحیه هنگام ادرار می تواند سوزش را کمتر کند و لباس گشاد اصطکاک را کم می کند. این دو کار آسایش را بیشتر می کنند.

این مراقبت ها درد و تحریک پوست را هدف می گیرند و با خود ویروس HSV کاری ندارند.

برای همین جای داروی ضدویروس را نمی گیرند. CDC توصیه می کند هر کسی که اولین دوره تبخال تناسلی را تجربه می کند داروی ضدویروس بگیرد، چون حمله اول می تواند طولانی و شدید شود. NHS هم می گوید بهتر است این دارو در ۵ روز اول بعد از شروع علائم آغاز شود و تجویزش با پزشک است. [3][2]

داروهایی که در خانه مصرف می شوند اما درمان خانگی نیستند

راهنمای CDC برای زگیل های خارجی چند داروی موضعی را نام می برد که ایمیکویمود، پودوفیلوکس و سینکاتچینز از آن جمله اند. این ها با داروی بی نسخه زگیل دست و پا فرق دارند. [1]

محل مصرف این داروها خانه است، ولی تصمیم مصرفشان در مطب گرفته می شود.

انتخابشان به محل و اندازه زگیل بستگی دارد و شیوه مصرف را باید آموزش ببینید. قرمزی، درد، زخم یا التهاب موضعی از عوارض شناخته شده آن هاست.

سیر، سرکه سیب، نوره و وازلین در ترازوی شواهد

در دستورالعمل CDC برای زگیل تناسلی، سیر یا سرکه سیب در میان درمان های توصیه شده نیست. پژوهش های سیر را صفحه حد شواهد سیر برای زگیل سنجیده است.

سرکه سیب اسیدی است و می تواند مخاط را تحریک کند. نوره هم ماده ای موبر است و خطرات نوره روی زگیل تناسلی جداگانه شرح داده شده است.

برچسب طبیعی یا گیاهی نه اثر یک ماده را ثابت می کند و نه بی خطری اش را برای مخاط تناسلی.

وازلین کم خطر است، اما شواهد درمانی اش بر زگیل کم است و نقش وازلین در زگیل تناسلی همین را باز می کند.

زینک، جینسینگ، شیتاکه و AHCC کنار درمان اصلی چه جایگاهی دارند؟

حمایت از سیستم ایمنی با درمان ویروس یکی نیست.

زینک برای کار طبیعی ایمنی لازم است، اما شواهد کافی نیست که مصرف خودسرانه اش HPV یا HSV را درمان کند. زیاده روی در آن هم بی خطر نیست. مصرف طولانی زینک بالا می تواند سطح مس بدن را پایین بیاورد و سقف مجاز روزانه برای بزرگسالان، از همه منابع غذا و مکمل روی هم، ۴۰ میلی گرم است. [4]

شواهد موجود برای اینکه بگوییم مکملی ویروس را از بدن حذف می کند کافی نیست.

AHCC عصاره استاندارد شده ریشه کشت شده قارچ شیتاکه است و از معدود مکمل هایی است که روی HPV کارآزمایی تصادفی با دارونما دارد. در مطالعه فاز دوم دانشکده پزشکی دانشگاه تگزاس، ۵۰ زن که بیش از دو سال عفونت پایدار HPV پرخطر داشتند وارد شدند. از ۲۲ نفری که شش ماه روزانه ۳ گرم AHCC ناشتا خوردند، ۱۴ نفر HPV منفی شدند و در گروه دارونما فقط ۲ نفر از ۱۹ نفر. عارضه جدی هم گزارش نشد و چند مورد خفیف مثل تهوع و نفخ در هر دو گروه دیده شد. این نتیجه برای یک مکمل قابل توجه است، اما مطالعه کوچک بود، روی زنان و HPV پرخطر دهانه رحم انجام شد نه روی زگیل تناسلی و AHCC آن را هم شرکت سازنده در اختیار پژوهشگران گذاشته بود. [5]

پس جای درست AHCC کنار درمان پزشکی است، برای حمایت از ایمنی و کمک به بدن در پاک کردن ویروس، نه به جای برداشتن زگیل. اگر تصمیم به مصرف دارید، مکمل AHCC با دوز مشخص روی برچسب انتخاب کنید و مدت مصرف را کوتاه نگیرید، چون در این مطالعه نتیجه بعد از چند ماه دیده شد. جزئیات بیشتر را در AHCC و حمایت ایمنی در HPV بخوانید. داده های مربوط به تبخال محدودتر است و AHCC در کنترل عود هرپس همین را جداگانه بررسی کرده است.

جینسینگ و حمایت از ایمنی هم با همین منطق عرضه می شود و قارچ شیتاکه و زگیل تناسلی هم همین جایگاه را دارد.

کارهایی که هرگز نباید در خانه روی ضایعه تناسلی انجام داد

داروی زگیل دست و پا مخصوص همان زگیل هاست. داروهای بی نسخه زگیل، به ویژه با اسید سالیسیلیک، برای مخاط تناسلی طراحی نشده اند و آکادمی متخصصان پوست آمریکا صریح می گوید روی زگیل تناسلی به کار نروند، چون زگیل تناسلی درمان دیگری لازم دارد. [6]

اسید و ماده سوزاننده مثل سرکه غلیظ، نوره یا هر لایه بردار دیگر روی پوست نازک این ناحیه می تواند سوختگی و زخم بسازد.

ماده ای که پوست کف پا تحملش می کند می تواند پوست ناحیه تناسلی را بسوزاند.

کندن یا بریدن ضایعه هم خطرناک است. دستکاری می تواند خونریزی و عفونت بیاورد و تشخیص درست را عقب بیندازد.

فرض کنید کسی چند برجستگی کوچک را زگیل می داند و دو هفته محلول اسید سالیسیلیک رویشان می زند. نتیجه معمولا زخم و سوزش است و وقتی بالاخره به پزشک می رسد، ضایعه آن قدر ملتهب شده که تشخیص سخت تر می شود. اگر همان روز اول معاینه شده بود، احتمالا یک کرم تجویزی یا یک جلسه کرایوتراپی کار را تمام می کرد.

نشانه هایی که مراقبت خانگی باید متوقف شود و ضایعه دیده شود

ضایعه سفت، تیره، زخمی، خونریزی دهنده یا رو به افزایش دیگر موضوع مراقبت خانگی نیست. CDC برای همین ضایعه های غیرعادی نمونه برداری را توصیه می کند. اولین حمله تبخال را هم پزشک باید ببیند، به ویژه اگر با تب یا تورم غدد لنفاوی همراه باشد. [1]

مراقبت خانگی جای معاینه ضایعه تازه یا تغییر کرده را نمی گیرد.

در بارداری یا ضعف سیستم ایمنی حتما به پزشک مراجعه کنید و پزشک زنان را هم در جریان بگذارید. پودوفیلوکس و سینکاتچینز در بارداری به کار نمی روند و ایمیکویمود هم تا داده بیشتری نیامده کنار گذاشته می شود، پس تا تایید پزشک چیزی را شروع نکنید.

پیش از آنکه چیزی روی ضایعه تناسلی بگذارید چه باید بدانید؟

آیا زگیل تناسلی با روش خانگی از بین می رود؟

روش خانگی اثبات شده ای برای برداشتن زگیل تناسلی در دست نیست. به گفته CDC زگیل درمان نشده ممکن است خود به خود برطرف شود، بی تغییر بماند یا بیشتر شود. [1]

برای تبخال تناسلی چه مراقبت خانگی بی خطر است؟

شست و شو با آب ساده یا آب نمک، کمپرس سرد پیچیده در پارچه و لباس گشاد کم خطرند و NHS توصیه شان می کند. جای داروی ضدویروس را اما نمی گیرند. [2]

آیا می توان داروی زگیل دست و پا را برای زگیل تناسلی استفاده کرد؟

این کار توصیه نمی شود و آکادمی متخصصان پوست آمریکا صریحاً از آن برحذر می دارد. داروی مخصوص زگیل تناسلی را پزشک پس از تشخیص انتخاب می کند.

آیا مکمل AHCC زگیل تناسلی را درمان می کند؟

نه به تنهایی. AHCC در یک کارآزمایی کنترل شده به پاک شدن HPV پرخطر در بیش از نیمی از زنان کمک کرد، ولی زگیلی که دیده می شود را باید با درمان پزشکی برداشت و AHCC را کنار آن مصرف کرد.

پس آن حبه سیر و پنبه سرکه ای کجای نقشه درمان خانگی زگیل تناسلی می ایستد؟ در دسته ای با شواهد ضعیف و احتمال جدی آسیب به پوست. نسخه های قدیمی دیگر را در روش های طب سنتی برای زگیل ببینید و پیش از هر کاری ضایعه را به پزشک نشان بدهید.

منابع

1. CDC 2021 – Anogenital warts, STI Treatment Guidelines
2. NHS – Genital herpes, symptoms, treatment and self-care
3. CDC 2021 – Genital herpes, STI Treatment Guidelines
4. NIH Office of Dietary Supplements – Zinc fact sheet for consumers
5. Smith JA et al. 2022 – AHCC supplementation to clear persistent HPV infections, Frontiers in Oncology
6. American Academy of Dermatology – Genital warts, diagnosis and treatment

بازبینی علمی محتوا:

این مطلب توسط تیم محتوای فرازطب با استناد به منابع معتبر علمی و پزشکی که در متن به آن ها لینک داده شده بازبینی و بروزرسانی شده است.

آخرین بازبینی: مهر ۱۴۰۵